![\"Dries](\"https://cdn.uc.assets.prezly.com/3de8c572-588d-4794-ad39-a6eddfa14126/-/crop/1500x1500/0,53/-/preview/-/scale_crop/128x128/center/-/format/auto/\"){kind=avatar}
\n Dries Cludts\n Woordvoerder, Opgroeien\n \n
\nVandaag stelde Opgroeien haar jaarcijfers voor van de kinderopvang in Vlaanderen en Brussel. Tegelijk kondigt Opgroeien aan dat er in het najaar een correctie zal komen op het aantal plaatsen bij onthaalouders. In de periode 2020-2024 werd er door de coronapandemie na controles niet bijgesteld op de bezetting bij de diensten die onthaalouders aansturen. In totaal zijn er al jaren zo’n 2.500 plaatsen minder bij onthaalouders dan de statistieken nu aangeven. Het toont nog eens extra de urgentie van de maatregelen die minister Gennez eerder deze week aankondigde om de gezinsopvang te ondersteunen.
In 2025 waren er 356 plaatsen, of 0,4 %, minder in de kinderopvang dan in 2024. Deze daling zit puur in het aantal plaatsen bij onthaalouders, waar een daling is van 1.308 plaatsen. Bij de ‘groepsopvang’, de kinderdagverblijven was er een stijging van 952 plaatsen.
Voor Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez komen die cijfers niet als een verrassing. “We zien al jaren dezelfde trend, met een stijging bij de kinderdagverblijven en een forse daling bij de onthaalouders. Daarom zetten we onze extra investeringen in op twee sporen. Enerzijds wil ik die stijging bij de kinderdagverblijven versnellen. Daarom lanceerde ik voor de zomer van 2025 een grote oproep en konden we in december 4.000 nieuwe betaalbare plekken vergunnen. Die zullen pas vanaf 2026 in de statistieken komen, maar worden nu al volop in gebruik genomen.”
“Anderzijds heb ik deze week nog heel gerichte maatregelen genomen om de onthaalouders te versterken en de jarenlange daling van het aantal plaatsen daar af te remmen. Vooral omdat ik heb moeten vaststellen dat er in de feiten tussen 2020 en 2024 meer plaatsen verloren gegaan zijn, dan tot nu uit de statistieken blijkt. Eigenlijk staat onze teller al jaren op 90.000 en niet op 93.000 plaatsen in de kinderopvang. Opgroeien is volop bezig om die correctie in kaart te brengen en door te voeren.”
De controle van het aantal plaatsen bij de diensten voor onthaalouders doorloopt een sinds 2015 wettelijk bepaalde cyclus van drie jaar, waarbij het eerste jaar een plan van aanpak gevraagd wordt als de minimale bezetting van 80 procent niet gehaald wordt, het tweede jaar een waarschuwing volgt als de bezetting niet stijgt, en het derde jaar de cijfers bijgesteld worden.
In 2015 werd die cyclus een eerste keer opgestart, met een eerste bijstelling naar beneden in 2018 van ongeveer 1.800 plaatsen. In 2021, in volle coronacrisis, is beslist geen controle te doen op de bezetting. Hierdoor bleven in sommige organisaties plaatsen administratief meetellen, terwijl ze in de praktijk al geruime tijd niet meer werden ingevuld. In 2024 werd de controle op de bezetting opnieuw opgestart. Doordat het een traject is van drie jaar, wordt nu duidelijk dat er bij de gezinsopvang in de periode vóór 2024 veel minder effectieve plaatsen beschikbaar waren.
Dit najaar zal de definitieve correctie zichtbaar zijn in de statistieken van Opgroeien, maar op basis van de voorlopige cijfers weten we nu al dat het aantal plaatsen in de gezinsopvang met minstens 2.500 plaatsen naar beneden moet bijgesteld worden. Het gaat daarbij niet om plaatsen die vandaag verdwijnen of recent verloren gingen. Het gaat om plaatsen die in de praktijk al jaren niet meer beschikbaar zijn, maar die administratief wel nog meegeteld werden in de capaciteit. Voor ouders op zoek naar een plekje blijft het effectief beschikbare opvangaanbod bij onthaalouders stabiel.
Minister Gennez: “We investeren volop in extra kinderopvangplaatsen, maar het is belangrijk dat we exact weten hoeveel beschikbare plaatsen er zijn. De afgelopen jaren was dat niet het geval. Deze correctie zal ervoor zorgen dat onze statistieken de realiteit op het terrein weergeven. Tegelijk is dit een zoveelste teken dat het aanbod bij onze onthaalouders in vrije val is. Om de neerwaartse trend af te keren beslisten we vorige week nog om de vrijgekomen middelen integraal terug in het personeel van de gezinsopvang te investeren. Concreet gaat het om betere lonen, een correctere sociale bescherming en educatieve ondersteuning.”
Ondertussen nam minister Gennez ook al het initiatief om het systeem te automatiseren en te versnellen naar een doorloop van maximaal 2 jaar. Zo zullen we in de toekomst sneller en automatisch een correct beeld hebben van het effectieve aantal beschikbare plaatsen bij onthaalouders.
De lichte daling van 356 plaatsen in het totale cijfer van 2025 is niet onverwacht. Minister Gennez koos in 2025 expliciet en op vraag van de Toekomstgroep voor één grote, duurzaam onderbouwde oproep voor betaalbare kinderopvangplaatsen. Die turbo komt er om de groepsopvang, die wel in de lift zit, nog meer te doen groeien. In december 2025 keurde de Vlaamse regering de gunning van bijna 4.000 nieuwe plaatsen in kinderdagverblijven met inkomenstarief goed. Die plaatsen worden stapsgewijs gerealiseerd tegen 2029.
De eerste resultaten zijn nu al zichtbaar. In de eerste vijf maanden van 2026 zijn al 300 nieuwe inkomensgerelateerde plaatsen effectief geopend. Tegelijk kwamen er ook zo’n 800 nieuwe plaatsen met vrije prijszetting bij. Binnenkort volgt de oproep om 2.400 plaatsen met vrije prijszetting om te zetten naar plaatsen met inkomenstarief. De komende jaren zullen nog duizenden bijkomende plaatsen volgen en er komen nog andere oproepen om heel gericht kinderopvangplaatsen bij te creëren.
Minister Gennez: “Elke extra opvangplaats maakt een verschil voor gezinnen. We zien dat mensen vandaag al de uitbreiding die we eind vorig jaar hebben goedgekeurd op het terrein voelen. De trein is vertrokken en de komende jaren zullen we het aantal kinderopvangplaatsen met inkomenstarief stelselmatig zien stijgen.”
Maar elke plaats telt en ook de gezinsopvang blijft een belangrijke pijler van de Vlaamse kinderopvang. 27% van de kinderen die formele opvang gebruikt wordt opgevangen door onthaalouders. Door vanaf nu van het werkelijke aantal beschikbare plaatsen bij onthaalouders te vetrekken wordt de kloof met de groepsopvang nog groter. Daarom geeft minister Gennez met een pakket maatregelen een stevige boost om de neerwaartse trend bij de onthaalouders te stabiliseren.
Ze zal jaarlijks 14 miljoen euro extra investeren in betere lonen voor onthaalouders in het werknemersstatuut, meer pedagogische ondersteuning en omkadering, een installatie- en renovatiepremie voor verbetering van infrastructuur en een versterking van de sociale bescherming van onze onthaalouders. Daarnaast is er deze legislatuur ruimte voor nog eens 900 bijkomende onthaalouders in een werknemersstatuut, goed voor ongeveer 3.600 extra opvangplaatsen.
Minister Gennez: “Onthaalouders zijn een belangrijke pijler van onze kinderopvang. Sommige ouders maken de bewuste keuze voor kleinschalige, huiselijke opvang. Maar we zien dat onthaalouders vandaag voor grote uitdagingen staan. Dan moet je ingrijpen.”
De Vlaamse kinderopvang telde eind 2025 92.819 vergunde opvangplaatsen voor baby's en peuters in Vlaanderen en Brussel. Na correctie is het juiste referentiecijfer vanaf nu ongeveer 90.000 opvangplaatsen. Hoewel het totale aantal plaatsen met 0,4 procent daalde tegenover 2024, blijft de toegankelijkheid van de kinderopvang toenemen. Omdat het aantal kinderen jonger dan drie jaar sterker daalde dan het aantal plaatsen, zijn er vandaag 46,07 plaatsen per 100 kinderen. Da’s iets meer dan in 2024. Omdat een plaats gemiddeld door iets meer dan 1 kind wordt benut, omwille van onvolledige weken, ligt het gebruik hoger. De statistieken leren ons dat het aantal kinderen tussen de 30 en 35 maanden dat ooit gebruik maakte van de formele kinderopvang \u200b op 73,7 % ligt. Tenslotte blijft het aantal betaalbare plaatsen in de kinderopvang stijgen. In 2025 werkten 85,4% met een inkomenstarief.
Minister van Welzijn Caroline Gennez: “Kinderopvang is essentieel voor onze samenleving. Kinderen leren er, spelen er en worden er goed verzorgd. En ouders kunnen met een gerust hart werk en gezinsleven combineren. Daarom investeren we nu al 100 miljoen euro extra per jaar en dat loopt op naar 200 miljoen euro tegen 2029. Het grootste deel daarvan gaat naar betaalbare plekken, met een inkomenstarief.”
", "header": { "large": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/d6db483b-0c79-49cf-8bfa-d56f8f86a246/-/format/auto/", "release": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/d6db483b-0c79-49cf-8bfa-d56f8f86a246/-/format/auto/" }, "attachments": [ { "description": "", "extension": "pdf", "url": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/1de210ab-392d-4bf3-9c28-0bdbe5dbd981/-/inline/no/opvallende-jaarcijfers-kinderopvang-2025.pdf" } ], "contacts": [ { "name": "Dries Cludts", "company": "Opgroeien", "description": "Woordvoerder", "email": "woordvoerder@opgroeien.be", "website": "https://www.opgroeien.be", "address": null, "telephone": null, "mobile": "0496 59 15 11", "twitter": null, "facebook": null } ], "author": { "first_name": "Woordvoerder", "last_name": "Opgroeien" }, "format_version": 5 }