Nieuwe cijfers over borstvoeding en BMI bij jonge kinderen

Nieuwe cijfers over borstvoeding en BMI bij jonge kinderen

Een gezonde levensstijl draagt bij tot een goede, algemene gezondheid. Het helpt kinderen en jongeren kansrijk opgroeien, vanaf het prille begin. Opgroeien publiceert vandaag nieuwe, gedetailleerde cijfers over borstvoeding bij baby’s en over de gewichtsstatus van 2-jarige kinderen in Vlaanderen.

"Ik ben zeer dankbaar dat Opgroeien via de lokale teams van Kind en Gezin data verzamelt over onder meer borstvoeding en de gewichtsstatus van 2-jarigen in Vlaanderen. We zien enerzijds een positieve evolutie in het aantal pasgeborenen dat borstvoeding krijgt, maar anderzijds ook een stijging van het aandeel jonge kinderen met overgewicht. Met deze statistieken gaan we gericht aan de slag om kinderen een gezonde levensstijl te bieden die hen helpt om kansrijk op te groeien." Wouter Beke, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebestrijding

Borstvoeding: verdere toename aandeel borelingen dat start met borstvoeding

Kind en Gezin registreert of baby’s op de eerste en zesde levensdag borstvoeding krijgen of niet. Op beide momenten neemt het aandeel kinderen dat borstvoeding krijgt in 2020 verder toe:

  • 81,4% van de borelingen start op 24 uur met borstvoeding. Dat is een toename met
    0,7 procentpunt tegenover 2019.
  • 6 dagen na de geboorte krijgt nog 77% van de kinderen borstvoeding, een toename met 1,2 procentpunt tegenover 2019.

De trend naar meer starten met borstvoeding zet zich dus voort. Tegenover 2014 bedraagt de stijging op dag 6 zelfs meer dan 4 procentpunten (van 72,5% naar 77%).

Evolutie 2014-2020 Borstvoeding op dag 6
Evolutie 2014-2020 Borstvoeding op dag 6

Verschuiving
Er doet zich een verschuiving voor in de cijfers bij de kinderen die borstvoeding krijgen.
Het aandeel kinderen dat uitsluitend borstvoeding krijgt, is afgenomen. Op dag 6 is dat van 65,4% in 2019 licht gedaald naar 64,1% in 2020.

Het aandeel baby's dat naast borstvoeding ook kunstvoeding krijgt (ook al is het eenmalig), neemt toe. Het feit dat Kind en Gezin eind 2019 de definitie voor uitsluitend borstvoeding  wijzigde om beter aan te sluiten bij de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie speelt hier wellicht een rol.

"Jaar na jaar zien we dat meer pasgeborenen borstvoeding krijgen. Steeds meer ouders zijn overtuigd dat borstvoeding een gezonde keuze is voor hun pasgeboren baby. Onderzoek naar antistoffen tegen Covid-19 toont aan dat moedermelk antistoffen bevat die in staat zijn om het virus te neutraliseren. Dit illustreert eens te meer de kracht van moedermelk. Minder geweten is dat borstvoeding geven ook gezond is voor de moeder. Hoe langer ze borstvoeding geeft, hoe groter de bescherming tegen borstkanker, eierstokkanker en diabetes type 2. Met de juiste informatie, inspiratie en steun van de partner en de omgeving helpen we moeders om (langer) borstvoeding te geven." Christel Geebelen, lactatiekundige IBCLC en beleidsmedewerker Borstvoeding, Opgroeien

Borstvoeding en woonplaats, origine en kansarmoede
Net zoals voorgaande jaren zijn er opmerkelijke verschillen naargelang de woonplaats, de origine van de moeder en de kansarmoedesituatie.

Borstvoeding op 6 maanden
Op de leeftijd van 6 maanden krijgt 30,9% van de kinderen (geboren in 2019) nog borstvoeding, 1 op de 10 (10,7%) krijgt dan nog uitsluitend borstvoeding.

Ook op deze leeftijd zijn er nog verschillen naargelang de origine van de moeder. Bijna de helft (48,1%) van de kinderen met een moeder van niet-Belgische origine krijgt op 6 maanden borstvoeding, terwijl dat minder dan een kwart is (23,7%) bij kinderen met een moeder van Belgische origine.

BMI: Aandeel 2-jarigen met overgewicht stijgt verder en de stijging is sterker dan vorig jaar

87,9% van de kinderen geboren in 2018 heeft een normaal gewicht op de leeftijd van
2 jaar. Het aandeel kinderen met een lage BMI ligt laag (0,6%). 11,4% van de kinderen geboren in 2018 heeft overgewicht.

Evolutie
Het aandeel kinderen met overgewicht neemt verder toe. De toename is in 2020
sterker dan de voorbije jaren (stijging met 1,8 procentpunt). Op tien jaar tijd is het
aandeel 2-jarigen met overgewicht (incl. obesitas) toegenomen van 6,7% naar 11,4%.
Het aandeel 2-jarige kinderen met obesitas steeg van 1,3% in 2019 naar 1,8% in 2020.

We zien in elke provincie een stijging met minstens 1 procentpunt. De toename is er zowel bij kinderen met een moeder van Belgische origine, als bij kinderen met een moeder van niet-Belgische origine. Er is dus een algemene tendens naar meer kinderen met overgewicht.

“Laten we samen met ouders en alle andere partners in het leven van een gezin - grootouders, kinderopvang en de eerstelijnsgezondheidszorg -  inzetten op een gezonde levensstijl met gezonde voeding en voldoende beweging elke dag. Wetenschappelijk onderzoek toont keer op keer aan dat de eerste 1000 dagen van een kind cruciaal zijn voor een goede gezondheid op korte en lange termijn. Samen maken we het grootste verschil.” Dr. Liesbet Vergauwen, adviserend arts Opgroeien

Impact coronacrisis
De beschikbare data laten niet toe om uitspraken te doen over de precieze redenen voor deze toename. Toch wijzen analyses op een impact van de coronacrisis op de gewichtsstatus van jonge kinderen. Het corona-jaar 2020 was voor heel veel gezinnen een moeilijk jaar met heel wat stress en beperkingen.

"De combinatie thuiswerk en kinderen opvangen is absoluut niet evident. We kunnen ons voorstellen dat dit in heel wat gezinnen aanleiding gaf tot een minder gezonde levensstijl, zoals minder gezonde voeding, maar ook minder bewegen, of meer schermtijd."  Dr. Liesbet Vergauwen, adviserend arts Opgroeien
"Deze data bevestigen wat we in de dagelijkse praktijk zien: een snelle gewichtstoename bij veel kinderen vanaf jonge leeftijd sinds het begin van de corona-epidemie. De rol van een gezonde levensstijl met voldoende structuur en beweging wordt hiermee opnieuw bevestigd. Laat dit een signaal zijn om met ons allen samen onze verantwoordelijkheid te nemen om een gezonde levensstijl vanaf jonge leeftijd nog meer na te streven om complicaties op latere leeftijd te vermijden."
Prof Dr. Inge Gies, Diensthoofd pediatrie UZ Brussel, lid van BASO, Belgian Association for the study of Obesitas

Bekijk hier de situatie in elke gemeente:

Lokale cijfers gewichtsstatus 2-jarigen
Lokale cijfers gewichtsstatus 2-jarigen

Meer info

Nele Wouters
Nele Wouters Woordvoerder Kind en Gezin, Opgroeien
Over Opgroeien

Sinds april 2019 vormen Jongerenwelzijn, Kind en Gezin en een deel van het aanbod van het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) samen het nieuwe agentschap Opgroeien. De missie van Opgroeien is het recht op kansrijk opgroeien realiseren voor élk kind, élke jongere en hun gezinnen in Vlaanderen. 

Opgroeien
Hallepoortlaan 27
1060 Brussel